Emekli Olmayı Düşünenlere Kötü Haber: Emeklilik Yaşı Arttırılıyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yeni kanun teklifi, üniversitelerde görev yapan akademik personelin emeklilik yaşına ilişkin önemli bir değişikliği gündeme taşıdı. Teklife göre öğretim görevlilerinin emeklilik yaşının yükseltilmesi ve belirli şartlar altında sözleşmeli olarak daha ileri yaşlara kadar çalışabilmelerinin önü açılacak. Bu gelişme, akademik camiada geniş yankı uyandırırken, düzenlemenin kapsamı ve olası etkileri tartışılmaya başlandı.

Halihazırda yürürlükte bulunan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde öğretim üyeleri ile öğretim görevlileri arasında emeklilik yaşı bakımından farklı uygulamalar bulunuyor. Bu durumun kadrolar arasında eşitsizlik yarattığı yönündeki değerlendirmeler, yeni teklifin temel gerekçelerinden biri olarak gösteriliyor.

Mevcut Düzenlemede İkili Uygulama

Yürürlükteki mevzuata göre öğretim üyeleri için emeklilik yaş haddi 67 olarak uygulanıyor. Ayrıca bu kişilere belirli şartlar çerçevesinde ikişer yıllık sözleşmelerle 75 yaşına kadar çalışma imkanı tanınabiliyor. Ancak öğretim görevlileri için farklı bir uygulama söz konusu. Bu kadroda görev yapan akademik personel 65 yaşında resen emekliye ayrılmak durumunda kalıyor.

Bu ikili sistemin üniversitelerde görev yapan personel arasında dengesizlik oluşturduğu ifade ediliyor. Aynı kurum içinde benzer akademik faaliyetleri yürüten iki farklı kadronun farklı yaş sınırlarına tabi olması, uzun süredir eleştirilen bir konu olarak öne çıkıyordu. TBMM’ye sunulan teklif, bu farkı ortadan kaldırmayı hedefliyor.

Yeni Teklifte Yaş Sınırı 67ye Çıkıyor

Meclis gündemine gelen kanun teklifine göre öğretim görevlilerinin emeklilik yaşının 65’ten 67’ye yükseltilmesi planlanıyor. Böylece öğretim üyeleriyle aynı yaş haddine tabi olmaları sağlanacak. Ayrıca belirli kriterlerin karşılanması halinde sözleşmeli statüyle 75 yaşına kadar görev yapabilmelerinin önü açılacak.

Teklifin gerekçesinde özellikle meslek yüksekokulları ve yabancı dil hazırlık birimlerinde görev yapan öğretim görevlilerinin sahip olduğu deneyimin önemine dikkat çekiliyor. Uygulamalı dersler ve mesleki eğitim gerektiren alanlarda tecrübenin büyük rol oynadığı, erken emekliliğin ise akademik sürekliliği olumsuz etkileyebildiği ifade ediliyor.

YÖK'ten Daha Önce Sinyal Gelmişti

Yükseköğretim Kurulu Başkanı daha önce yaptığı açıklamalarda akademik personelin emeklilik yaşının yeniden değerlendirilebileceğini dile getirmişti. Emeklilik yaşının 72’ye çıkarılabileceği ve üniversitelerle yapılacak özel sözleşmelerle 75 yaşına kadar çalışma imkanının genişletilebileceği yönündeki değerlendirmeler kamuoyunda tartışma yaratmıştı.

TBMM’ye sunulan kanun teklifi, bu açıklamaların ardından somut bir adım olarak değerlendiriliyor. Nihai kararın Meclis Genel Kurulu’nda yapılacak görüşmelerin ardından netleşeceği belirtiliyor. Akademik çevreler ise düzenlemenin hem kurumsal hafızayı koruma hem de genç akademisyenlerin istihdamı açısından dikkatli planlanması gerektiğini ifade ediyor.

Akademik Camia Kararı Bekliyor

Üniversitelerde görev yapan öğretim görevlileri için emeklilik yaşının yükseltilmesi, kariyer planlaması açısından önemli bir değişiklik anlamına geliyor. Deneyimli akademisyenlerin görev süresinin uzaması, bilgi birikiminin aktarımı açısından avantaj olarak görülürken, kadro planlaması konusunda yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulabileceği belirtiliyor.

Öte yandan genç akademisyen adayları açısından kadro açılışlarının yavaşlaması ihtimali de gündeme geliyor. Bu nedenle teklifin yasalaşması halinde üniversitelerde insan kaynağı planlamasının yeniden ele alınması bekleniyor. Meclis sürecinin tamamlanmasının ardından akademik personelin emeklilik yaşına ilişkin yeni dönemin çerçevesi netleşmiş olacak.