Özgür Erdursun'dan Emeklilik Uyarısı: Yanlış Planlama 10 Yıl Kaybettirebilir
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, doğum borçlanması, Bağkur–SSK (4A–4B) statü geçişleri ve prim planlamasında yapılan hataların ciddi hak kayıplarına yol açabileceğini belirterek, 'Yanlış planlama binlerce lira kayıp ve yıllarca gecikme demek' dedi.
En düşük emekli maaşının 20 bin TL seviyesine yükseltilmesinin ardından emeklilik şartları, kademeli emeklilik beklentisi ve EYT dışında kalan sigortalıların durumu yeniden gündeme gelirken Erdursun, yaptığı değerlendirmelerde sistemde en sık yapılan hatalara dikkat çekti.
Erdursun, 1987 doğumlu ve 2006 sigorta girişli bir kadın çalışan örneği üzerinden önemli uyarılarda bulundu. Söz konusu kişinin;
4A kapsamında 2.863 gün,
Banka sandığına tabi 2.034 gün,
Toplamda 4.897 gün primi bulunduğunu aktaran Erdursun, 360 gün doğum borçlanması yapılmasına rağmen bunun zorunlu olmayabileceğini ifade etti.
Mevcut prim gün sayısıyla da emeklilik hakkının elde edilebileceğini kaydeden Erdursun, “25 yıllık sigortalılık süresi aralıksız prim ödemek anlamına gelmez. İlk sigorta başlangıcından itibaren geçmesi gereken süredir” dedi. Erdursun, 25 yıl kesintisiz prim ödenmesinin yaklaşık 9.000 güne karşılık geldiğini belirterek kavram karmaşasına dikkat çekti.
Bağkur detayı emeklilik şartını değiştiriyor
Şirket ortaklığı bulunan sigortalılar için Bağkur (4B) statüsünün belirleyici olduğunu vurgulayan Erdursun, son 2.520 günün 1.261 gününden fazlasının Bağkur kapsamında olması halinde emeklilik şartlarının 4A’dan çıkıp Bağkur’a döneceğini söyledi.
Bu durumun 9.000 gün prim şartı anlamına geldiğini kaydeden Erdursun, şirket ortaklığı sürdüğü müddetçe yaş şartı gelmese bile Bağkur primi ödenmeye devam edileceğini ve bunun hem gün sayısını hem de maliyeti ciddi ölçüde artıracağını ifade etti.
Kademeli emeklilik için kısa vadede düzenleme beklenmiyor
Erdursun, kamuoyunda sıkça gündeme gelen kademeli emeklilik konusunda ise kısa vadede kapsamlı bir düzenleme beklemediğini dile getirdi. EYT’de olduğu gibi yaş şartının tamamen kaldırılmasının beklenmemesi gerektiğini belirten Erdursun, yaş sınırında sınırlı bir esneme olabileceğini öngördü. 2006 sigorta girişli bir vatandaş için yaş şartının 50’li yaşlara çekilse bile emekliliğin yine uzun vadede mümkün olacağını kaydetti.
“Küçük detay 10-12 yıl geciktirebilir”
1973 doğumlu bir erkek sigortalının durumunu da örnek gösteren Erdursun, 11 Haziran 1990 sigorta başlangıcının yıllarca bilinmediğini, e-Devlet üzerinden yapılan kontrolle fark edildiğini aktardı. Bu başlangıca göre 47 yaş ve 5.450 günle emeklilik hakkı bulunduğunu belirten Erdursun, primler tamamlanmış olsaydı 2019 yılında emekli olunabileceğini ifade etti.
Yaklaşık 2.835 günü bulunan sigortalının iki çocuk için doğum borçlanması yapması halinde yaklaşık 507 bin TL ödeme yapması gerektiğini belirten Erdursun, “İki yıl erken emeklilik için ödenecek tutar, elde edilecek maaş avantajından daha yüksek olabilir. Bu nedenle her borçlanma avantaj sağlamaz” değerlendirmesinde bulundu.
Erdursun, emeklilik planlamasında en kritik unsurların sigorta başlangıç tarihi, toplam prim günü ve hangi statüden emekli olunacağının doğru analiz edilmesi olduğunu vurgulayarak, “Küçük görünen bir detay 10-12 yıl geç emekliliğe neden olabilir” uyarısında bulundu.
