Maaşınızdan Her Ay Otomatik Kesiliyor: Çoğu Çalışan Bu Detayı Fark Etmiyor
Maaş bordrosundaki SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri çalışanların eline geçen net ücreti doğrudan etkiliyor. Özellikle kümülatif gelir vergisi matrahının yükselmesiyle çalışanlar yıl içerisinde üst vergi dilimine geçebiliyor ve brüt maaş değişmese bile net ücrette düşüş görülebiliyor.
Milyonlarca çalışanın hesabına yatırılan net maaş ile brüt maaş arasındaki fark, bordroda uygulanan yasal kesintilerden kaynaklanıyor. Çalışanların önemli bir bölümü her ay hesabına geçen tutara odaklanırken, SGK ve vergi kesintileri maaş bordrosunda ayrı ayrı gösteriliyor.
Özellikle yılın ilerleyen dönemlerinde aynı brüt ücreti alan bir çalışanın net maaşında değişiklik yaşanabilmesinin temel nedenlerinden biri ise artan oranlı gelir vergisi sistemi oluyor.
Maaştan Her Ay Hangi Kesintiler Yapılıyor?
Brüt ücret üzerinden öncelikle çalışanın sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası primleri hesaplanıyor. Genel uygulamada ücretliler açısından öne çıkan kesintiler şöyle:
- SGK işçi primi: %14
- İşsizlik sigortası işçi payı: %1
- Gelir vergisi: Vergi matrahına göre değişiyor
- Damga vergisi: Vergiye tabi bölüm üzerinden hesaplanıyor
SGK ve işsizlik sigortası kesintilerinin ardından gelir vergisi matrahı belirleniyor ve çalışanın yıl içerisindeki kümülatif kazancı dikkate alınıyor.
Maaş Yılın İlerleyen Aylarında Neden Azalıyor?
Net maaştaki düşüşün önemli nedenlerinden biri çalışanın daha yüksek gelir vergisi dilimine geçmesi. Gelir vergisinde artan oranlı tarife uygulanması nedeniyle yıl başından itibaren oluşan vergi matrahı belirli sınırları geçtikçe uygulanacak oran yükseliyor.
Ücret gelirlerinde tarifeye göre %15, %20, %27, %35 ve %40 oranları gündeme gelebiliyor.
Bu durum tüm maaşın bir anda yeni oran üzerinden vergilendirildiği anlamına gelmiyor. Vergi tarifesi dilimler halinde uygulanıyor.
Asgari Ücret Kadar Kısım Vergiden Muaf mı?
Ücret gelirinin asgari ücrete karşılık gelen bölümüne ilişkin gelir ve damga vergisi istisnası uygulanıyor. Bu istisna, çalışanların bordrolarındaki vergi yükünü azaltan önemli unsurlardan biri.
Dolayısıyla brüt maaştan yapılan her kesintinin aynı oranda ve maaşın tamamı üzerinden gerçekleştirildiğini düşünmek doğru değil.
Brüt Maaş ile İşveren Maliyeti Aynı mı?
Hayır. İşverenin bir çalışan için üstlendiği toplam maliyet yalnızca brüt maaştan oluşmuyor. Brüt ücretin üzerine işveren SGK primi ve işsizlik sigortası payı gibi yükümlülükler de ekleniyor.
Bu nedenle bordroda brüt ücret, net maaş ve toplam işveren maliyeti birbirinden farklı üç tutarı ifade ediyor. Çalışanların özellikle net maaşlarındaki aylık değişimi kontrol etmek için bordrolarında gelir vergisi matrahı ve uygulanan kesintileri incelemesi önem taşıyor.
